مهندس محمد مونسان
بسمه تعالی
سوال شماره ۱ ) دلیل استفاده از استوانه دور پروانه چیست؟
استوانه اطراف پروانه را «کورت نازل: Kort Nozzle» گویند که برای افزایش بازدهی پروانه در توان بالاتر از ۵ MW در زیردریاییهای واقعی استفاده میشود و برای توانهای پایین، اثر چندانی ندارد. استفاده از آن در زیردریاییهای مدل، ضروری نیست.

سوال شماره ۲ ) محدوده قطر پروانه زیردریایی چقدر است؟
قطر پروانه زیردریایی، ۷۰- ۴۰ درصد قطر بدنه (حداکثر قطر بدنه) میتواند باشد.
سوال شماره ۳ ) طول رایج در زیردریاییهای مدل چقدر است؟
معمولاً طول زیردریاییهای مدل رایج در دنیا ۵/۱-۱ متر میباشد ولی محدوده مجاز در این مسابقات ۱۰۰- ۶۰ سانتیمتر است.

“برای مشاهده پاسخ بقیه سوالات روی ادامه مطلب کلیک کنید .”
سوال شماره ۴ ) مفهوم دو بدنه یا تکبدنه بودن زیردریایی چیست؟ آیا در افزایش استحکام بدنه در عمق آب نقش دارد؟
منظور از تکبدنه بودن زیردریایی این است که دارای روکش هیدرودینامیکی برای کاهش مقاومت نمیباشد. زیردریاییهای دوبدنه علاوه بر بدنه فشار (که تحمل فشار عمق آب را دارد و تجهیزات در محیط خشک داخل آن نصب میشوند)، دارای یک روکش هیدرودینامیکی دیگری بر روی بدنه فشار است که شکل مناسب از نظر هیدرودینامیکی (دوکیشکل) را فراهم میکند. روکش هیدرودینامیک را بدنه کاذب نیز میگویند و دارای سوراخهای متعددی است که آب از آن عبور میکند. پس دارای نقش سازه ای در تحمل فشار عمق توسط بدنه نیست. معمولاً در زیردریایی های مدل، زیردریایی به صورت تکبدنه ساخته میشود. یعنی کل بدنه آب بند میباشد. اجرای این نوع بدنه ساده تر است.

سوال شماره ۵ ) زیردریایی چگونه غوص و صعود میکند؟
طبق قانون ارشمیدس، هر جسمی که داخل آب قرار میگیرد، به اندازه وزن آن جابجا شده، نیروی رو به بالا ایجاد میکند که در مهندسی دریایی به آن «نیروی شناوری یا بویانسی» گفته میشود. برابری وزن و بویانسی باعث شناور ماندن جسم میشود.
نیروی بویانسی و شناوری W=B=pgv
( v، حجم داخل آب بدنه)

حال برای غوطه ور شدن یک زیردریایی نیز همین اتفاق میافتد. اگر زیردریایی در سطح آب باشد، وزن کل بدنه و تجهیزات، برابر وزن آب جابجا شده (توسط قسمتی از بدنه که داخل آب است) میشود. در این حالت بخشی از بدنه بیرون آب است. حال اگر زیردریایی بخواهد به زیر آب برود باید بتواند افزایش وزن بدهد، به گونهای که بتواند حجم بالای آب را نیز به زیر آب بکشد. برای این منظور از یک یا دو مخزن به نام مخزن شناوری (بالاست) استفاده میشود. حجم آب داخل مخزن باید به حدی باشد که بتواند بر بویانسی قسمت بالای خط آب غلبه کند. با پر شدن مخزن شناوری، زیردریایی از حالت شناوری به غوطه وری منتقل میشود و با تخلیه شدن مخزن، زیردریایی از حالت غوطه وری به شناوری منتقل میشود.

نکته مهم: در یک تصور غلط که خیلی هم رایج است، افراد تصور میکنند که هرچه آب بیشتری وارد مخزن شناوری میشود، زیردریایی به عمق بیشتری میرود. مثلاً اگر ۱ لیتر آبگیری کند به عمق ۱ متری و اگر ۱۰ لیتر آبگیری کند به عمق ۱۰ متری میرود. این تصور کاملاً غلط است. چرا؟
گفتیم که هم در شرایط سطح آب (شناوری) و هم زیرسطح آب (غوطهوری)، وزن و بویانسی با هم برابر میشوند. با این تفاوت که در سطح آب، مخزن شناور خالی است و قسمتی از بدنه بیرون آب است ولی در زیر آب، مخزن شناوری پر است و بدنه به طور کامل در زیر سطح آب است. یعنی همواره: W=B .
حال اگر وزن از بویانسی بیشتر شود، W>B (حتی به اندازه ۱ گرم)، زیردریایی آنقدر افزایش عمق میدهد تا به کف دریا یا استخر برخورد کند (حتی اگر عمق ۱۰۰۰ متر هم باشد!). بنابراین غوص کردن زیردریایی به صورت استاتیکی بسیار دشوار است به همین دلیل زیردریاییها پس از پر شدن مخزن شناوری، به صورت دینامیکی (در حال حرکت) و توسط نیروی بالکها غوص میکند. با تخلیه شدن مخزن شناوری نیز عکس این مسئله اتفاق میافتد و زیردریایی در هر عمقی که باشد، خود را به سطح آب میرساند.

سوال شماره ۶ ) آیا با تغییر عمق، بویانسی کاهش مییابد؟
با افزایش عمق، از آنجا که بدنه زیردریایی فشرده میشود، به مقدار کمی از نیروی بویانسی کاسته میشود. برای زیردریاییهای مدل که معمولاٌ عمق غوص حداکثر ۳-۲ متر است، این کاهش بویانسی قابل صرف نظر است.
سوال شماره ۷ ) نسبت حجم مخزن شناوری (بالاست) به حجم کل بدنه حدوداً چه مقدار است؟
در زیردریاییها بین ۳۰- ۱۰ درصد حجم بدنه است. حجم بدنه بالای آب برابر با حجم مخزن شناوری است. لذا به حجم مخزن شناوری، ذخیره بویانسی (حجم بالای آب) هم میگویند. تعیین دقیق حجم مخزن بالاست، وابسته به حجم آب ناپذیر بالای خط آب است که در زیردریاییهای مختلف، متفاوت است.

سوال شماره ۸ ) نسبت ابعادی بین طول (L) و قطر (D) زیردریایی در چه محدودهای است؟
- در زیردریایی های دوکی شکل (شکل بدنه شبیه قطره چکیده): L/D=6-7
- در زیردریایی هایی که قسمت میانی بدنه استوانه ای است: L/D=9-10
در این مسابقات، حداکثر طول مجاز زیردریایی، ۱ متر میباشد.

سوال شماره ۹ ) آیا میتوان مخزن شناوری زیردریایی را حذف کرد؟
بله. ولی با این تاوان که زیردریایی صرفاً با نیروی بالک ها باید به زیر آب برود، یعنی:
۱- نیاز به سرعت زیاد میباشد به گونه ای که بالکها نیروی کافی را برای غوص تولید کنند.
۲- نگه داشتن زیردریایی در زیر آب مشکل است و با کاهش سرعت زیردریایی، خودبخود به سطح آب صعود میکند.
۳- باطری به سرعت تخلیه میگردد، چراکه همراه زیردریایی در حال حرکت است.
۴- زیردریایی امکان توقف در عمق آب، نشستن روی کف و حالت معلق غوطه وری را نمیتواند اجرا کند.
سوال شماره ۱۰ ) مقادیر حداقل و حداکثر مقدار BG را بیان کنید.
- در زیردریاییهای نظامی، مقدار BG برابر ۵- ۳ درصد قطر بدنه است.
- در زیردریاییهای مدل، ۲ درصد قطر بدنه کفایت میکند. مثلاً اگر قطر بدنه ۱۰ سانتیمتر است، مقدار BG برابر ۲ میلیمتر کافی است.

سوال شماره ۱۱) چگالی آب استخر را برای طراحی زیردریایی چقدر در نظر بگیریم؟
- چگالی آب دریا: ۱/۰۲۵ t/m3 یا ۱۰۲۵ Kg/m3
- چگالی آب استخر: ۱/۰۰۵ t/m3 یا ۱۰۰۵ Kg/m3
سوال شماره ۱۲ ) کارآیی برجک چیست؟
دکلهای مخابراتی را در داخل خود جای میدهد. برای زیردریاییهای مدل برای مشابهت با نمونههای واقعی، بهتر است برجک وجود داشته باشد ولی امکان حذف آن (اگر مشابه نمونه واقعی باشد)، وجود دارد.

سوال شماره ۱۳) کارآیی و وظایف بالکهای جلو و عقب چیست؟
زیردریایی برای انجام غوص و صعود دینامیکی (تغییر عمق) و تنظیم زاویه شیب، نیاز به بالکهای جلو و عقب دارد. در سرعتهای بالا، بالکهای عقب هم وظیفه تغییر عمق و هم وظیفه تنظیم شیب را انجام میدهند. لذا بالکهای جلو به داخل بدنه جمع میشوند و نیازی به آنها نیست.
در سرعتهای پایینتر از سرعت بحرانی (حدود ۳-۲ گره یا ۵/۱-۱ متر بر ثانیه) استفاده از بالک جلو ضروری است و معمولاً در سرعتهای پایین بالک جلو وظیفه تغییر عمق و بالک عقب وظیفه تغییر شیب را انجام میدهد. برای مطالعات بیشتر میتوان به منبع ]۲[ مراجعه کرد.

سوال شماره ۱۴ ) آیا در سرعتهای بالا، میتوان بالک جلو را به داخل بدنه جمع نکرد و همچنان باز باشد؟
بله، ولی مقاومت مضاعفی را تحمیل میکند که باعث کاهش سرعت میشود.
سوال شماره ۱۵ ) غوص و صعود دینامیکی زیردریایی را توضیح دهید؟
اگر زیردریایی بخواهد به صورت دینامیکی (با استفاده از بالکها) غوص کند، زاویه بالک جلو و عقب را به گونهای تنظیم میکند که زیردریایی با شیب منفی (سر رو به پایین) و برآیند نیروهای بالکها رو به پایین غوص کند. برای صعود زیردریایی، زاویه بالکها به گونه ای تنظیم میشود که با شیب مثبت (سر رو به بالا) و برآیند نیروی بالکها رو به بالا، صعود کند. نیروی رو به بالا یا پایین بالکها از زاویه فویل آنها به راحتی قابل تشخیص است.
سوال شماره ۱۶ ) روشهای حفظ عمق چیست؟
دو حالت کلی میتوان در نظر گرفت:
الف- حفظ عمق استاتیکی: در این حالت زیردریایی بدون حرکت است و در یک عمق مشخص به صورت غوطهور، معلق میماند. برای این منظور باید وزن و بویانسی در زیر آب دقیقاً با هم برابر باشند که کار دشواری است. لذا در زیردریاییهای واقعی از «سیستم هاور» استفاده میشود. استفاده از سیستم هاور در زیردریاییهای مدل امکانپذیر نیست. لذا باید بتوان تطابق لازم بین وزن و بویانسی را حتی المقدور فراهم کرد.
ب- حفظ عمق دینامیکی: در این حالت، زیردریایی در یک سرعت مشخص در یک عمق ثابت حرکت میکند و در واقع، حفظ عمق را به وسیله بالکها انجام میدهد. این وضعیت میتواند خود دو حالت کلی داشته باشد:
۱- زیردریایی با بویانسی خنثی (برابری کامل وزن و بویانسی) به زیر آب رفته باشد. در این حالت پس از قرار گرفتن در یک عمق مشخص، زاویه بالکهای جلو و عقب صفر میشود و زیردریایی به صورت افقی در عمق ثابت حرکت میکند.
۲- زیردریایی با بویانسی مثبت (بویانسی بیشتر از وزن) به زیر آب رفته باشد که باید همواره برآیند نیروی بالکها به طرف پایین باشد تا بتواند زیردریایی را در زیر آب نگه دارد. در غیر این صورت زیردریایی به سطح آب صعود میکند.
سوال شماره ۱۷) آیا میتوان به جای یک موتور و پروانه از دو یا چند موتور و پروانه استفاده کرد؟
مانعی ندارد. به شرطی که ظرفیت باطری جوابگو باشد و امکان جانمایی آن نیز وجود داشته باشد. مزیت آن مانور دهی بسیار خوب و امکان دور زدن درجا میباشد.

سوال شماره ۱۸ ) سیستم Auto pilot چیست و آیا میتوان آن را در زیردریایی مدل اجرا کرد؟
سیستم اتوپایلوت، به صورت هوشمند و خودکار میتواند تنظیم عمق، شیب، شناسایی موانع و مانورهای مختلف را انجام دهد که در زیردریاییهای واقعی کاربرد زیادی دارد. کاربرد سیستم اتوپایلوت مستلزم بکارگیری سنسورهای متعددی است. جانمایی این سنسورها در داخل و بیرون بدنه زیردریایی براحتی امکانپذیر نیست و تأمین هزینههای آن برای زیردریاییهای مدل دشوار است ولی غیرممکن نیست.
سوال شماره ۱۹ ) تهویه هوای داخل زیردریایی و کاهش حرارت آن چگونه انجام میشود؟
در زیردریاییهای واقعی، سیستم تهویه داخلی و تهویه مطبوع برای کاهش حرارت داخل زیردریایی استفاده میشود ولی در زیردریاییهای مدل، چندان رایج نیست، چراکه طول مدت کارکرد پیوسته زیردریایی مدل، محدود است. اگر مدنظر باشد که یک زیردریایی برای مدت نسبتاً طولانی به طور پیوسته کار کند، میتواند هر از چندگاهی به سطح آب بیاید و با یک فن ساده و لوله مکش هوا، کاهش حرارت داخلی را انجام داد.
سوال شماره ۲۰ ) وظیفه سکان چیست؟ آیا میتوان آن را جایگزین کرد؟
وظیفه سکان، تغییر جهت زیردریایی در صفحه افقی است. امکان مانور در صفحه افقی باید ضرورتاً وجود داشته باشد. در صورت دو پروانه ای بودن زیردریایی، میتوان سکان را حذف کرد و به وسیله تغییر دور پروانه ها، دور زدن و مانور در صفحه افقی را انجام داد.
سوال شماره ۲۱ ) اگر زیردریایی، مخزن بالاست نداشته باشد چه اشکالی به وجود میآید؟
اگر زیردریایی بدون مخزن بالاست باشد، باید وزن و بویانسی آن دقیقاً با هم برابر باشند. یعنی وقتی زیردریایی داخل آب قرار میگیرد، در مرز غوطه وری میایستد و هیچ بخشی از بدنه آن بیرون آب قرار نمی گیرد. غوص و صعود نیز به صورت دینامیکی و به کمک بالکها انجام میشود. اشکال عدم وجود مخزن بالاست این است که زیردریایی هیچگاه نمیتواند در حالت سطحی (که بخشی از بدنه بیرون آب باشد) قرار گیرد و همواره در مرز غوطه وری یا کاملاً زیر آب است. مزیت آن، ساده تر شدن سیستمهای داخلی بدنه است.
سوال شماره ۲۲ ) مکانیزمهای بالکهای جلو و عقب چگونه است؟
سه عضو اصلی مکانیزم بالکها عبارتند از:
۱- سرو موتورهای الکتریکی
۲- میلههای رابط
۳- چرخ دندهها
الف- مکانیزم بالکهای جلو
۱- مکانیزم تغییر زاویه بالک جلو: در این حالت یک سرو موتور وجود دارد که حرکت دورانی آن به واسطه یک میله و چرخ دنده تبدیل به حرکت دورانی بالک میشود. تغییر زاویه بالکها در زیردریاییهای مدل به صورت پله ای است یعنی مثلاً ۱۰+ و ۰ و ۱۰- درجه و تغییرات پیوسته (مثلاً ۷ درجه) وجود ندارد. این عامل باعث ساده تر شدن طراحی و ساخت مکانیزم بالکها میشود.
۲- مکانیزم جمع کردن و به داخل کشیدن بالک جلو: در این حالت حرکت دورانی یک سرو موتور تبدیل به حرکت خطی یک میله میشود. این میله به واسطه یک لولا، باعث جمع شدن بالکهای جلو به داخل بدنه میگردد. بالک جلو به داخل بدنه کاذب جمع میشود. لذا نیازی به آب بند کردن آن نیست. اگر مدنظر باشد که بالک جلو به داخل جمع نشود، این مکانیزم حذف میگردد.

ب- مکانیزم بالکهای عقب و سکان
در قسمت پاشنه نیز ۲ مکانیزم وجود دارد:
۱- مکانیزم تغییر زاویه بالکهای عقب که حرکت یک سرو موتور، عامل آن میباشد. (شبیه مکانیزم بالک جلو)
۲- مکانیزم تغییر زاویه سکان که آن نیز شبیه قبل، دارای یک سرو موتور است.
تغییرات زاویه بالک و سکان عقب نیز پله ای است و پیوسته نیست. لذا مکانیزمهای آن بسیار ساده تر است. البته اگر تغییرات زاویه بالکها و سکان پیوسته باشد، یک مزیت محسوب میشود.

سوال شماره ۲۳ ) روشهای تخلیه مخزن بالاست چگونه است؟
تخلیه مخزن بالاست که عامل غوص و صعود زیردریایی است، به سه روش اصلی زیر انجام میشود:
۱-روش هوای فشرده:
در این حالت یک کپسول هوای فشرده کوچک (مثلاً ۱ لیتری) در داخل بدنه قرار میگیرد. با تزریق هوای فشرده از بالا به داخل مخزن، آب داخل آن تخلیه میشود و صعود زیردریایی انجام میگیرد.

۲- روش سیلندر و پیستونی:
در این روش آب داخل مخزن (سیلندر) به کمک حرکت پیستونی تخلیه میگردد. حرکت پیستون (جسم دایره ای متحرک در داخل سیلندر)، به وسیله یک موتور الکتریکی (سرو موتور) انجام میشود. بدین ترتیب که حرکت دورانی سرو موتور به کمک یک چرخ دنده و میله رزوه تبدیل به حرکت خطی پیستون میشود.
بنابراین اجزاء این روش عبارتند از:
۱- سیلندر و پیستون
۲- چرخ دنده
۳- موتور الکتریکی
۴- میله رزوه
در برخی از طرحها از یک یا چند آمپول پزشکی قطور به عنوان مخزن با سیستم سیلندر و پیستونی استفاده شده است.

۳- روش پمپ الکتریکی:
در این روش از یک پمپ الکتریکی کوچک شبیه به پمپ آکواریوم استفاده میشود. از آنجا که عمق غوص زیردریاییهای مدل، حداکثر حدود ۲ متر است، لذا این پمپها جوابگوی تخلیه مخزن هستند.

سوال شماره ۲۴ ) اجزاء داخلی زیردریاییهای مدل چگونه است؟
اجزاء و چیدمان تجهیزات داخل زیردریاییهای مدل، حالات متفاوتی میتواند داشته باشد. ولی رایج ترین حالت آن در شکل زیر ارائه شده است که عبارتند از:
(از جلو به عقب زیردریایی):
۱- تحریک بالکهای جلو
۲- برد کنترلی و در بالای آن، قسمت برجک
۳- مخازن بالاست و سیستم غوص و صعود
۴- تحریک بالکهای عقب و سکان
۵- موتور الکتریکی و سیستم رانش و باطریها
سوال شماره ۲۵ ) اجزاء سیستم رانش زیردریاییهای مدل چگونه است؟
این اجزاء عبارتند از:
۱- موتور الکتریکی
۲- باطری
۳- شافت و پروانه
۴- برد کنترلی
موتور الکتریکی باید دور و گشتاور لازم برای چرخش پروانه را فراهم کند. در غیر این صورت از چرخ دنده برای این منظور استفاده میشود. مثلاً در شکل ذیل برای تأمین گشتاور لازم برای چرخش پروانه از دو موتور الکتریکی به واسطه یک چرخش دنده بر روی یک شافت استفاده شده است.
باطریها نیز شامل سری کردن چند باطری قلمی معمولی میباشد. باید توجه داشت که تعداد باطریهای سری شده با یکدیگر وابسته به سطح ولتاژ مورد نیاز موتور رانش و سرو موتورها است. مثلاً اگر موتور رانش ۱۲ ولت باشد باید ۸ باطری قلمی ۵/۱ ولتی را با هم سری کرد. برای جلوگیری از دوگانگی در سطح ولتاژ، بهتر است سطح ولتاژ موتور رانش و سرو موتورها، همگی یکسان باشد.

سوال شماره ۲۶ ) برای برابری وزن و بویانسی در زیر آب باید وزن تجهیزات را چگونه تخمین زد؟
ابتدا باید بویانسی بدنه را که وابسته به حجم آب ناپذیر بدنه است، تخمین زد:
![]()
![]()
هماکنون جرم کل زیردریایی باید برابر با مقدار بویانسی شود. برای اینکه مقدار جرم از حد معین شده تجاوز نکند، باید یک سهمیه بندی وزنی برای هر یک از اقلام داخلی زیردریایی در نظر گرفت. این سهمیه بندی وزنی با توجه به نوع طراحی، متفاوت میتواند باشد ولی یک توصیه اولیه مطابق جدول زیر ارائه میگردد.
سوال شماره ۲۷ ) آیا میتوان از زیردریایی مدل، شلیک اژدر انجام داد؟
یکی از مانورهای جالب در زیردریایی های مدل، شلیک اژدر و موشک است. اژدر از جلوی بدنه به صورت افقی یا شیب دار شلیک میشود و موشک مطابق شکل، به صورت عمودی پرتاب میشود.
در زیردریایی های واقعی، این موشکها، اتمی و قاره پیما هستند. در زیردریایی های مدل از سیستم هوای فشرده برای پرتاب استفاده میشود. بخشهای مختلف حائز اهمیت در این زمینه عبارتند از:
۱- اژدر و موشک: در این زیردریاییها، اژدر و موشک یک استوانه کوچک بسته هستند که خیلی ساده و از جنس فایبرگلاس میتوانند باشند. این استوانه های کوچک در داخل یک لوله دیگر (لوله اژدرافکن یا لوله موشک انداز) قرار میگیرند که یک زائده کوچک در وسط آن وجود دارد. با تزریق هوای فشرده، مقداری هوا در پشت این زائده جمع میشود تا حدی که فشار هوا افزایش یافته و باعث پرتاب لولههای فایبرگلاس میگردد. اژدر و موشک میتوانند دارای طول ۴-۳ سانتیمتر و قطر ۱ سانتیمتر و حتی المقدور سبک باشند.
۲- موقعیت پرتاب: پرتاب اژدر یا موشک اگر در داخل آب انجام شود، کارایی ندارد. چرا که خیلی زود جلوی حرکت آن گرفته شده و متوقف میشود. برای پرتاب اژدر، زیردریایی باید به سطح آب بیاید و با یک شیب اندک، لوله اژدر از سطح آب بیرون بیاید و سپس تزریق هوای فشرده انجام شود. در این صورت اژدر تا فاصله زیادی پرتاب خواهد شد.
برای پرتاب موشک نیز زیردریایی به سطح آب میآید یا در لایه کوچک چند سانتیمتری در زیر سطح آب قرار میگیرد، به گونهای که عمق آب قابل ملاحظه نباشد. سپس تزریق هوا و شلیک موشک به صورت عمودی انجام میشود. بر روی لولههای پرتاب موشک، یک درپوش پلاستیکی کوچک قرار میگیرد به گونه ای که مانعی در برابر پرتاب موشک ایجاد نکند.


سوال شماره ۲۸ ) محدوده سرعت زیردریاییهای مدل چقدر است؟
محدوده حداکثر سرعت این زیردریاییها معمولاً ۸-۳ گره میباشد. یعنی حدود ۴-۵/۱ متر بر ثانیه. هر چه نسبت L/D بدنه به مقدار L/D بهینه طراحی نزدیکتر باشد، امکان رسیدن به سرعتهای بالاتر دارد.
سوال شماره ۲۹ ) آیا وجود سوراخهای کنار عرشه در زیردریایی مدل ضرورت دارد؟
سوراخهای کنار عرشه برای تخلیه سریع آب داخل برجک و عرشه و جلوگیری از ناپایدار شدن زیردریایی قرار میگیرند. اگر عرشه زیردریایی مدل، آببند باشد یا حجم آب بسیار کمی در داخل آن قرار گیرد، به شرط بررسی پایداری زیردریایی در حین صعود، میتوان این سوراخ ها را حذف کرد. وجود این سوراخ ها از نظر هیدرودینامیکی، نامطلوب و عامل افزایش مقاومت و کاهش سرعت است.
سوال شماره ۳۰ ) وظیفه قسمتهای ثابت و متحرک بالکها چیست؟ آیا میتوان کل بالک را متحرک در نظر گرفت؟
وظیفه قسمت ثابت بالک، ایجاد پایداری دینامیکی و قسمت متحرک آن، ایجاد مانور پذیری است. پایداری دینامیکی و مانور پذیری، دو عامل مغایر با هم هستند که همواره باید حالت بهینه ای بین آنها در نظر گرفت. قسمتهای ثابت بالک به خصوص در سرعتهای بالا، بسیار حائز اهمیت هستند. در زیردریایی های مدل، به دلیل اینکه سرعت حرکت پایین است میتوان آن را حذف کرد و کل بالک را متحرک در نظر گرفت.

سوال شماره ۳۱) چرا در برخی از زیردریاییها، بالک جلو، روی برجک قرار میگیرد؟
در زیردریاییهای بزرگ اتمی که برجک در نیمه جلویی بدنه قرار گرفته است، میتوان بالک را روی برجک در نظر گرفت. در این شرایط میتوان تغییر عمق را به راحتی انجام داد. چرا که بالک تقریباً بر روی نقطه خنثی کنترلی قرار گرفته است و بدون بر هم زدن شیب زیردریایی، میتوان عمق آن را تغییر داد.

سوال شماره ۳۲ ) مزایا و معایب زیردریایی های با سینه «نوک تیز» و سینه «بیضوی» چیست؟
سینه های نوک تیز مانند کشتی ها برای حرکت در سطح آب مناسب هستند و سینه های بیضوی برای حرکت در زیر آب. به عبارت دیگر، بدنههای نوک تیز در سطح مشترک دو سیال (آب و هوا) دارای کمترین مقاومت هستند. بدنههایی که در یک سیال واحد حرکت میکنند، مانند زیردریایی در زیر آب و هواپیماهای مسافربری، بهتر است دارای نوک بیضوی شامل باشند تا حداقل درگ را ایجاد نمایند. اغلب زیردریاییهای امروزی، دارای سینه بیضوی شکل هستند چرا که اغلب طول عمر کاری خود را در زیر آب سپری میکنند.
زیردریایی های قدیمی دارای سینه نوک تیز (شبیه کشتی) بودند، چراکه به دلیل محدودیت ذخیره انرژی باطری ها، فقط در مواقع خطر به زیر آب میرفتند و اغلب طول عمر کاری خود را در سطح آب سپری میکردند.

سوال شماره ۳۳ ) مقطع بالکها، معمولاً از چه فویلی است؟
در زیردریایی های واقعی، فویل بالک ها اغلب متقارن است. مانند: NACA 0012 و NACA 0015
ولی در زیردریایی های مدل، به دلیل ضخامت بسیار کم بالک ها، نمیتوان مقطع فویل را در آنها ایجاد نمود و شبیه به یک صفحه تخت میباشد.
سوال شماره ۳۴ ) طرحهای خلاقانه ای که بر روی زیردریایی های مدل میتوان ایجاد کرد را نام ببرید:
۱- نصب دوربین فیلمبرداری
۲- شلیک اژدر و موشک
۳- حفظ عمق در حالت سکون (هاور کردن)
۴- نصب سیستم هدایت خودکار (auto pilot)
5- استفاده از الگوهای طبیعی در طراحی بدنه
۶- سیستمهای رانش خاص
۷- دوران درجا (حرکت رول) و چرخش درجا (حرکت یاو)
۸- سایر ایده های خلاقانه
سوال شماره ۳۵ ) سرعت زیردریایی در سطح آب و زیر آب چگونه تخمین زده میشود؟
سرعت و توان موتور زیردریایی به شدت به یکدیگر وابسته هستند. به گونه ای که :
<!--[if !vml]–><!–[endif]–>
یعنی اگر بخواهیم سرعت حرکت، ۲ برابر شود، توان مورد نیاز موتور ۸ برابر میشود. در این رابطه دو حالت کلی را میتوان در نظر گرفت.
الف- عدم محدودیت خاص در انتخاب موتور:
در این شرایط ابتدا یک سرعت مبنا به صورت فرضی در نظر گرفته میشود که در اختیار طراح میباشد و در مراحل بعد، امکانپذیری رسیدن به این سرعت بررسی میشود. اگر امکان آن وجود نداشت، سرعت کمتری به عنوان فرض اولیه در نظر گرفته میشود. برای بررسی امکان پذیری، مراحل زیر طی میشود:
ب- محدودیت موتور خاص:
در برخی موارد، موتور از قبل تعیین و ثابت شده، میخواهیم بررسی کنیم که با این موتور به چه سرعتی میرسیم؟
![]()
لذا با سعی و خطا آنقدر سرعتهای مختلف را حدس میزنیم تا تساوی P=R.V برقرار شود.
قابل ذکر است که ضریب درگ در هر سرعت باید از نرم افزار Fluent یا روابط موجود استخراج شود.
برای پاسخ به مفاهیم اولیه به منابع زیر مراجعه شود:
۱) فیلم کارگاه آموزشی- سایت مسابقات
۲) کتاب «اصول طراحی زیردریایی» - دانشگاه صنعتی مالکاشتر
برچسب ها: پرسش و پاسخ ....
نوشته شده در پرسش و پاسخ .... , کمیته فنی و علمی مسابقات


نظرات بسته شده است .